Leśna droga wśród sosen po deszczu

Poszukiwania w lesie: zgoda nadleśnictwa

W lesie właścicielem jest zwykle Skarb Państwa, a zarządcą nadleśnictwo. Do wniosku konserwatorskiego dołączasz jego zgodę, a w terenie obowiązują dodatkowe zasady z ustawy o lasach.

Kto zarządza lasem

Lasy państwowe to własność Skarbu Państwa, którą zarządza Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, a w terenie nadleśnictwo. To do niego piszesz o zgodę, którą potem dokładasz do wniosku konserwatorskiego jako dokument potwierdzający zgodę władającego terenem.

Las prywatny to inna sprawa: właściciela ustalasz tak samo jak przy polu, przez ewidencję i księgę wieczystą. Nadzór nad takim lasem sprawuje starosta, ale zgodę podpisuje właściciel.

Które nadleśnictwo

Zasięg nadleśnictw nie pokrywa się z granicami gmin ani powiatów. Numer działki sprawdzisz w geoportalu, a przynależność do nadleśnictwa w Banku Danych o Lasach albo dzwoniąc do najbliższego nadleśnictwa. Jeśli obszar poszukiwań przecina granicę dwóch nadleśnictw, potrzebujesz dwóch zgód.

Jak napisać wniosek do nadleśnictwa

  • dane wnioskodawcy i kontakt,
  • oznaczenie terenu: obręb ewidencyjny i numery działek, a dodatkowo oddziały leśne, jeśli je znasz,
  • termin planowanych poszukiwań,
  • informacja, że poszukiwania odbędą się na podstawie pozwolenia konserwatora zabytków,
  • opis metody: wykrywacz, płytkie dołki w warstwie ściółki i gleby, zasypanie dołków,
  • zobowiązanie do niepozostawiania śladów i do zgłaszania znalezisk.

Nadleśnictwa często odpowiadają w kilka dni. Zdarza się, że zgoda jest warunkowa, na przykład z wyłączeniem upraw, młodników albo okresu podwyższonego zagrożenia pożarowego. Warunki przenieś do programu poszukiwań, żeby wniosek do konserwatora był spójny.

Kolejność, która oszczędza czas: najpierw zgoda nadleśnictwa, potem wniosek do konserwatora. W odwrotnej kolejności zwykle kończy się na wezwaniu do uzupełnienia braków.

Zasady z ustawy o lasach

  • Art. 26 ustawy o lasach przewiduje stały zakaz wstępu m.in. do upraw leśnych do 4 m wysokości i okresowy zakaz wprowadzany przez nadleśniczego, na przykład przy dużym zagrożeniu pożarowym. Zakazy obowiązują niezależnie od uzyskanych zgód.
  • Ruch pojazdów silnikowych w lesie jest dozwolony tylko drogami publicznymi i drogami leśnymi oznaczonymi jako udostępnione (art. 29). Samochód zostaw przy drodze publicznej.
  • Rezerwaty i parki narodowe to osobna procedura. Tam potrzebujesz zgody dyrektora parku albo regionalnego dyrektora ochrony środowiska, a w praktyce jest ona wydawana rzadko.
  • Miejsca pamięci, cmentarze wojenne i pola bitew są często objęte ochroną. Poszukiwania w takich miejscach oznaczają poważne konsekwencje prawne.

Amunicja i niewybuchy

W lasach zachodniej i północnej Polski to częste znaleziska. Przedmiot zostawiasz na miejscu, oddalasz się i dzwonisz na 112. Nie wykopujesz, nie przenosisz, nie zabierasz. Zgłoszenie jest bezpłatne, a samodzielne rozbrajanie to zagrożenie życia i odpowiedzialność karna.

Stan prawny: wrzesień 2026. Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej. Szczegółowe zasady wstępu ustala nadleśniczy, dlatego zawsze czytaj treść otrzymanej zgody.

Źródła

  1. Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. 1991 nr 101 poz. 444), art. 26, 29 i 30
  2. Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 2 sierpnia 2018 r. w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich (…) oraz badań archeologicznych i poszukiwań zabytków (Dz.U. 2018 poz. 1609), § 10
  3. Bank Danych o Lasach (Lasy Państwowe)
  4. Geoportal krajowy (GUGiK): działki ewidencyjne, mapa topograficzna, ortofotomapa

Zdjęcie: Roman Biernacki, Pexels